Prawa dziecka – jak chronić je w skuteczny sposób?

Młodzi ludzie nie są w stanie sami walczyć o swoje prawa. Tyczy się to szczególnie małych dzieci, które są w zasadzie całkowicie zdane na „łaskę” dorosłych. Co za tym idzie trzeba dołożyć szczególnych starań, aby czuły się one jak najlepiej i mogły prawidłowo funkcjonować. To przede wszystkim rola, którą do odegrania mają rodzice dzieci. Oni powinni dbać o to, aby ich życie wyglądało dobrze. Aby mogły się uczyć, miały zapewnione możliwie najlepsze warunki bytowe i tak dalej. Są jednak skrajne scenariusze, w których rodzice nie wywiązują się ze swoich zadań, a dziecko może być poddane różnym formom opresji i przemocy. Właśnie wtedy polityka ochrony praw dziecka powinna działać w sposób zdecydowany i przynosić określone efekty. W ochronę tych praw jest w praktyce zaangażowany rozbudowany aparat państwa – począwszy od opieki społecznej, przez policję aż po sądownictwo.

W wielu krajach zachodnich istnieją specjalne delegowane urzędy, których zadaniem jest czuwanie nad prawami dzieci. W Polsce nie jest inaczej. Funkcjonuje bowiem Rzecznik Praw Dziecka, który ma określone kompetencje i jest w pewnym sensie rzecznikiem interesu najmłodszych obywateli. Choć w praktyce nie RPD stanowi trzon systemu ochrony dzieci nad Wisłą. Prawo w tym zakresie jest jasno określone i naruszenia w tym obszarze spotykają się z reguły ze zdecydowaną reakcją uprawnionych organów, jak również społecznym potępieniem. Trzeba też podkreślić, że skrajne przypadki przemocy czy znęcania się nad dziećmi stanowią margines i nie można mówić, że istnieje jakaś tendencja w tym zakresie. Sytuacje takie są jednak nośne medialnie i stają się przyczynkiem do publicznych dyskusji. Trudna walka o poprawę bytu dzieci wychowywanych w biedzie i przemocy To w jaki sposób będzie się kształtować ochrona dzieci w praktyce zależy głównie od zaangażowania dorosłych. Oni mają przed sobą najwięcej wyzwań, ponieważ dziecko nie zawsze się poskarży – te najmniejsze, które potrzebują pomocy, w zasadzie nie mają takiej możliwości w ogóle.

Stąd konieczna jest obserwacja, aktywna działalność służb opieki społecznej, ale także najbliższego otoczenia. Niestety wciąż wiele osób nie zamierza się angażować w takie sytuacje i odwraca wzrok od krzywdy ludzkiej – także, gdy chodzi o dzieci. Niestety znacząco zmniejsza to szansę na to, by poprawić los, a czasami wręcz uratować najmłodszych przez oprawcami. Są nimi nierzadko ci, którzy sprowadzili je na świat i są im winni troskę oraz opiekę. Naturalnie dbanie o prawa dzieci nie wiąże się tylko z ochroną ich przed przemocą, choć to wyzwanie najbardziej fundamentalne. Dziecko ma również prawo do odpowiedniego poziomu życia. Nie powinno chodzić głodne, co w przypadku najuboższych rodzin bywa normą. Choć zjawisko ubóstwa w kontekście dzieci udało się w Polsce zminimalizować, to nadal wiele młodych osób nie ma zapewnionych właściwych warunków do nauki i rozwoju. Sytuacja socjalna dziecka staje się więc przedmiotem troski ze strony państwa, a także wszelkiego rodzaju organizacji społecznych i fundacji, które też angażują się we wsparcie najuboższych rodzin z dziećmi.